N e bağlandın bu dünyaya, var mı ki tapın senin?
Bir emanet binadasın bozulur yapın senin
Melekül mevt olacaksın, yok bacan kapın senin
Dünya değirmene benzer, döner, sıram var benim.

Denizoğlu başa kadar yandı kimin çırası
Bu dünya kahpe dünyadır, harkesin var sırası
Seninle beraber gelmez dünya malı, parası
Açma tab ip hiç sinerni, bitmez verem var benim


DURSUN DURDAGI (AŞıK BURHANİ)

1937 Arpaçay'm Gediksatılmış köyünde doğmuştur. Baba adı, Aziz; ana ı Anahanım'dir. İlkokulu bitirdikten sonra ailesiyle birlikte Çıldır'm ]üvenocak (Zinzal) köyüne yerleşti. Güvenocak, dede yurdudur. Aşık asım'm çırağıdır. Halk şiirinin birçok türünde eserler verdi.Birçok kez Konya Aşıklar Bayramı'na katıldı. 1973'te Kars'ta ~enlenen
"Dede Korkut Gecesilinde birinci oldu. Evli olan ozanm iki oğlu ve . kızı vardır.

AYNI

Bu dünyaya gelen tüm insanların,
Anadan olunca duygusu aynı.
Görünce dünyayı feryat onların,
Farketmez hepsinin kaygusu aynı.

Her insan bürünmüş kamiğe ete,
Ruhu vardır kandan damardan öte.
Çocukken ağlıyor bir yudum süte,
Hayatı boyunca arzusu aynı.

Hangi dilden hangi dinden olursa,
İslam doğar bu dünyaya gelirse.
Hep aynıdır ağlar veya gülerse,
Hayaller rüyalar uykusu aynı.

Sonradan dünyaya gönlünü bağlar,
Neşelerde güler, kederde ağlar.
Hey Dursun alçaklı yüksekli dağlar,
Misali insanlar sorgusu aynı.

Dursun DURDAĞI

ÇILDIR'IN (KOŞMA)

Gözlere diba, zerbafbiçilir

 Ganimettirmal metahı
Çıldınn Lale, sümbül, gonca, güller açılır
Göl kenan seyrangahı Çıldır'ın
Ağalan vardır hep adı belli
Koç yiğİtler gezer ağa misalli
Aslı Beyzadedir, kendi kemalli
Tahir Bey'dir birpenahı Çıldır'ın
İsa söyler bu sözleri serinden
Yiğit ölmeyince dönmez yarinden
Paşalar, vezirler korkar şerinden
Hacı Bey'dir hanlı, Şanlı Çıldır'ın

RamazanKORKMAZ

Çıldır Tarih ve Etnografyası Erzurum - 1984

HAcı MURAT GÖKBULAK

1937 yılında Çıldır'ın Aydıngün köyünde doğdu. Hallaçoğullan'ndan Sarı'nın oğludur. Köylerinde açılan ilkokulun ilk mezunlanndandır. Maddi jururnlannın bozuk olması nedeniyletahsil yapamamıştır. Genellikle çiftçilik yapmakla beraber, dini konulara karşı büyük bir ilgisi vardır. Sekiz çocuk babasıdır. çevreye ve dostlanna bağlı bir yapısı vardır.
Sonsuz bir sevgi ve saygısı vardır.

DEDECAN

Çifte gider, ekin ekerdik,
Maçkal kızar, dil bükerdik,
htiyar haline gülerdik,
Pişmanım, dedecan, dedecan.
Çalı keser binardik ata,
Çamura, kara, bata bata,
Gençliğimde geçen hayata,
Yananm, dedecan, dedecan.
Ömür insanı yiyip talıyor,
Sanoğlu, gençlik arıyor,
Yaşım sorarsın, kırka varıyor,
Kocadım, dedecan, dedecan.
Haberin vereyim halimden, Ş
ikftyetim ne sin elinden,
Ele usanıp, bıktım canımdan,
Bezanm, dedecan, dedecan.
Murat hayatın, etmiyor para,
Ele ölüme, olmuyor çare,
Halim destan eyler, deftere,
Yazarım,dedecan,dedecan.
AŞıK HÜSEYİN TELLİOGLU

1946 yılında Eski Beyrehatun köyünde doğdu. Saz çalınas sonra başladı. Devlet memurluğu yaptı. Emekli oldu.
NE KOLAYDıR NE DE ZOR

Düşüp nefs in havasına ömrün boşa bitirme
Hakka yakın olmak öyle ne kolaydır ne de zor.
Umudun kesme Mevladan alim de emin değiL.
Hakka yakın olmak öyle ne kolaydır ne de zor.

Ruh dediğin neye benzer, cesede nasıl girer?
Kalışı hesap edilmiş, çıkışını kim görer.
Her ilmin peşinde ya dünya ahret arar.
Hakka yakın olmak öyle ne kolaydır ne de zor.

Tellioğlu ne zalimdir hakkı inkar edenler.
Bu dünyada mülk bırakıp boşu boşuna gidenler.
Ruh cesedi terk edince neye yarar bedenler.
Hakka yakın olmak öyle ne kolaydırne de zor.

Aşık Hüseyin TELLİGGLV

Gönül Dostlanna Kasım-1998

AŞıK İLYAS KAYA

1931 yılında Kars'ın Çıldır ilçesine bağlı Bozyiğit (Gereşe~ dünyaya geldi. İlkokul mezunu olan Kaya, 15 yaşlannda ozanlığa Yaşadığı bölgeninözelliği, savaşlara sahne olması ve geçirdiği aşA _ duygulanarak ozanlığabaşlayan yaşlı ozan, Aşık Kasım'ın yanında : usta malı şiirler okur.
Kendine has koşmalan ve güzellerneleri bU: yaşının geçmesi nedeni ile
ozanlığı bırakmıştır.

ÇILDIRGÜZELLEMESİ

Dinleyin efendim size bir destan,
Ne hoştur havası yeri Çıldır'ın.
Ağası, paşası, beyi, milleti,
Bin olsun sürüsü, biri Çıldır'ın.

Arabi, Farsıca iman diledi,
Makam'ı Cennetti Firdevs yeridi.
Esas kendi köyü Koraveldi,
KamilAğa'dır Şeyhleri çıldır'ın.
Ezberi Kur'anı dilinde zikir.
Peygamber çağırdı cennete gel gir,
Bu mübarek kutupları Çıldır'ın.
Verdiler zekatı namaz kıldılar,

Oğulları kerameti buldular.
Mübarek'i sağ cami'de gördüler
Hoş lisanh imranları Çıldır'ın.
Bu beyleri sanlarıynankalsınlar,

DilerimAllah'tan iman bulsunlar.
Düşmanları sararuban solsunIar,
Hoş lisanh imranlan Çıldır'ın.

AşıkİlyasKAYA
SÖZLÜK
Firdevs : İran'ın ulusal destanı Şehname'nin yazan. MS. 935 - 1020

İmran : Hz. Meryem'in babası, Kur'an'ın 3. süresi. Bayındır, güzel.

Koravel : Çıldır'ın Sazhsu Köyü.
Mübareği sağ camide gördüler : Söylentiye göre ölümünden 1 yıl ::ra

Cilavuz'da (Susuz'da) camide namaz kılarken görülmüştür.

Bu nedenle .mil (Erdoğan) Ağa, ermiş kabul edilir.
özlük Düzenleme ErtekinATALAY

İRFA-NİHOCA

Doğum l750? Kunduzhev (Çııdır'ın şimdi harabe olan köyü.).

Ölüm, : O? Arpaçay'ın Demirci köyü.
Amcası Sabri Paşa ona kızını vermek istemiş; fakat İrfiini rüyasında :-

1üğü güzele aşık olmuş. Sevgilisi de onu rüyasında görmüş. Sevgilisi -'-'ten K

unduzhev'e gelmiş. Yanındaki falcı İrfiini'yi ona ölü olarak ttığında geri dönmüş.

Aşık geri dönen sevgilisini aramaya çıkmış. Bu kez 3.Sında gördüğü güzele benzeyen

Türkmen kızına gönlünü ka~.tırmıştır. -:.:asının kızını almayan aşık, amcası tarafından

Arpaçay'ın Demirci köyüne Smüş ve orada ölmüştür. Mezarı Demirci köyÜndedir.

Torunları Urta ve :ivel köylerindedir.

(Aşık, aşağıdaki şiirde tumalan Çıldır köyleri üzerinde gezdirerek plisini arattınr.

Köyler eski adları ile verilmiştir.)


TURNALAR DESTANı

Sabah namazında kalkıp Zarşat'tan.

İn Karaçayır'ı bulasan turnam.

Aş Lavaş-Gediği'n bağla katann.

Kanş Taşbaşı'nda Göl'e sen turnam.

İrişli, Külveren kaldı sağ yana.

Aş Kızılkilise'den geç Kamervana.

Albız ıssızlıktır, Cala verana.

Orada bir gece kalasan turnam.

Sefil, Ağcakala dönüptür yaza.

Uğrama Kakac'a belki yol aza.

Gel Su-Katışan'dan var in Canbaz'a.

Canbaz-Çukur'unda gülesen turnam.

Zinzal'lar çekilip yucadan yuca,

Uğra Çamdıra'dan sor hali nice.

Subara mamurdur, bari bir gece.

Eğlenip rahatı bulasan turnam.

Köğas süvaridir, Purutpiyaden.

Urta'yla Meredis gelmesin yadan.

Aş Çatak-Başı'm geç Zurzuna'dan.

Kunduzhev dostköyü bilesen turnam.

İrIani der turnam, çıkma sözümden.

Alemi mest ettin hoş avazından. Karabandarlı -

Türkmen kızından, Orada bir hoş haber alasın turnam.

KORAVELLİKAMİLERDOGAN

1855-1944 Gölbelen (Urta) köyünde doğdu. Babası Molla Mustafa oğlu -dullah Ağa'dır. 8 yaşında Sazhsu (Koravel) köyünde geldi. Medrese eğitimi ördü. Düğün ve bayramlarda aşıklan izledi. Çocukluk ve gençlik yıllan Osmanlı-Rus savaşlanyla geçti. Kurtuluş Savaşı yıllarında yörenin ileri elenleriyle birlikte milis kuvvetlerini Enneni-Gfucü-Rus kuvvetlerine karşı rgütledi ve savaşiı.

Yöresel ve ulusal Kurtuluş Savaşı'yla ilgili şiirleri vardır. Şiirlerinde vatan vgisi, kahramanlık ve Atatürk konulanm işlemiştir. Gezgin ozan sazışla "ylediği şi

                         

                         

MANSUR ÖZTÜRK

1949 yılında Baltah Köyü'nde doğdu. İlkokulu köyünde bitirdi. yılında İzmir'e geldi. 1971'- 1992 yıllan arasında Sümerbank'ta çalıştı. emekli oldu. Halen Bornova Osmangazi'de oturmaktadır. Değişik konuz şiirleri 1 OO'ÜD üzerindedir.

 

BALTALI KÖYÜ

Üst yanın dağlardır, alt yanın dere

Akar gider suyun Kura Nehir'e

Yollann da uzak kente, şehire

Özlernin çekerim Baltalı senin.

Dağlannda erimeyen kann var.

Biraz fidanlığın, biraz çalın var.

Hayvancılık geri, yine kann var.

Özlernin çekerim Baltalı senin.

Tarihin bilinmez, eskidiryaşın.

Her zaman kavgah dumanh başın.

 Birkaç komşu köyle sınır savaşın,

Özlernin çekerim Baltah senin.

Çok insanın mekan tuttu gurbeti

Bu da bize ol Gani'nin hikmeti.

İçimdeki özlem heves bitmedi.

Özlernin çekerim baltah senin.

Baharda ekerler tohumu yere.

 DilerimAllah'tan bire bin vere.

Hasret kaldık ola; ata, eğere

Özlernin çekerim Baltalı senin.

Doyum olmaz alabalık suyuna

 Herkes razı olsun hisse payına

Uğraşma karşıyla gelme oyuna

Özlernin çekerim Baltalı senin.

Birkaç yıldır yaylalann tütmüyor.

Mal, koyun çoğaldı mera yetmiyor.

 Çok kestik meşe yine bitmiyor.

 Özlernin çekerim Baltah senin.

Mamalet, Keldağ, Keçiyatağı,

Köyürnde başladı gurbet otağı.

Kiminin kalmadı evi, yatağı

Özlernin çekerim Baltah senin.

~ .• eşebaşından görünür köyfun.

- ~ başka oluyor bayramla, düğün :-.

epsi de çalışkan, hepsi de yeğin

Özlemin çekerim Baltalı senin.

 

Soğuktur kışlan, serindir yazı.

İştahla yenir hangeli, kazı.

Kavurucu o Keldağ'ın ayazı.

Özlernin çekerim Baltalı senin.

-emdir okulun, eskidir camin.

lmayacak duaya denilmez amin.

i

:aşlan döküldü harmanda gemin

- Zıemin çekerim Baltalı senin.

 

Mansur mekan tuttu İzmir ilini.

Gurbet eller kırdı fakir belini.

Uzat Baltalı Köyü uzat elini.

Özlernin çekerim Baltalı senin.

                                                  ,                               MansurÖZTÜRK

MEHMET OKTAY (Aşık Erkanı) ....şık bize özgeçmişini şöyle anlattı: dım Mehmet Oktay. Kars'ın Çıldır İlçesi'ne bağlı Güvenocak :e 1949 yılında doğdum. İlkokulu köyfunde bitirdimS::ymalı Köyü'nde dayımın düğünü vardı. Aşık Şeref Taşlıova ile ::)

urdağı bu düğünde atışma yaptılar. Ben ilk defa görüyordum. Bunlar -~ birbirini dövecekler diye bekledim. Yok,baktım söz ile kavga

                       

 ediyorlar. Aşıkların sözlerinden, türkülerinden ve atışmalanndan ço etkilendim. Kendime üç telI i bir saz buldum. Aşık Şenlik'in eserlerine çalıştın:.. Kendimi ispatlamak için elime bir fırsat geçti. Ortaokulda öğrenciyket öğretmenim bana, "Sazını getir çal" dedi. Ben de "Fırat suyun ne kara türküsünü okudum. Bana on üzerinden  . 

  dokuz verdi. Cesaretim artmıştı

Daha sonra aşıkların toplantılarını izlemeye başladım. Aşık Şenlik';­torunu rahmetli Salih Şenlik'i, Salih'in

ağabeyi Aşık Yılmaz' ı çok dinledirr. Onlardan usul ve erkan öğrendim. Ortaokuldan sonra okumadım. Köyde kur. yayarak, çiftçilik yaparak günümü geçirdim. Eski aşıklann eserlerini topladım. Derlediğim eserler arasında Latif Şah Hikayesi, Dilikam, Yahya B .

 

Hikayesi, Köroğlu Hikayesi, Necip Bey ve Şenlik atışmalan bulunmaktadı: 1973 yılından 1984 yılına kadar köyümde muhtarlık yaptım.

 

DEGİLMİ?

Nöbette hazır bekleyen,

Her an da gazi değil mi?

 Kör bakana sillesini,

Vuran da gazi değil mi?

Vasiyetidir Ata'nın.

Elinde bayrak tutanın.

Her derdini bu vatanın,

Soran da gazi değil mi?

Ata verdi bize yemin,

Şehit gazi olsun, emin.

Temelini Türkiye'nin,

Kuran da gazi değil mi?

Yok eden cahili pisi,

Bin ilim bir kelimesi,

Öğrenciye kamil dersi,

Veren de gazi değil mi?

 

Sözün bitmezMehmet Oktay,

Türk askeri çelikten yay.

Askerpolis harbte subay,

Giren de gazi değil mi?

Feyzi Halıeı

Aşıklık Geleneği ve Günümüz Halk Şairleri Ankara

MOLLA HALİs (18. yy.) Gülçimen (Godamıh - Damlıca)

KOŞMA

Kuruluptur eyvan eyvan otağlar

Sanarsan ki göy buluttan nem çeker

Altın hel istikan gümüş tabaklar

Eksik olmaz konağından kalmakal

Usta çıkıf penceresi nakışlar

Öküz kesif odasında yağ işler

Özü şahzadedi kehlan bağışlar

Kendi vezir paşalardan tay çeker

Halis' in cmlıp serde kullahı

Buna yardım et kadir ilahi

Odasında asılıdı silahı

Böyle yiğit olan neden gam çeker

MollaHalis

Kaynak: Aşık Yılmaz AŞIKŞENLİKOGLU

Not 1: Çıldır'ın Yukarı Cambaz köyünde Ağacanoğlu'nun yaptırmış lduğu konağa söylediği metiyedir.

N ot 2: "Gülçimen" Damlıca köyünün bilinen en eski adıdır.

93 Harbi 'nde (1877 -78 Osmanlı Rus Savaşı - Kafkas Cephesi) adı

 

NURİ AGDEMİR - DEMİROGLU 1946 - KURTKALE

 

KOŞMA

Yaylalarda yaylamızı yaylardık

Türküler çağırır, mani söylerdik

Yaşlı nenelerden masal dinlerdik

Geçti o anılar hani nerede

Allı gelin bürünürdü peçeye

Arı gibi seydalıydı çiçeğe

 Sanlıp yatardık sıcak keçeye

O tatlı uykular hani nerede

Nuri, o zamanın aşığıyım ben

Karanlık günlerin ışığıyım ben

Giden günlerimin maşuğuyum ben

Gidenler gelmiyor hani nerede

Aşık Nuri AGDEMİR

AŞIKRESUL

1860 - GÖldalı(İrişli). Baba adı Hakverdi'dir. Hanımının adı Elvide'dir. ~-enç yaşta ölünce hanımını kardeşi Murat almıştır. Çiftçilikle uğraşmıştır. sık saz çalmayı bilmezdi. Aşık evlenmeden önce köylüsü Kaçkarlılardan elek adlı bir kıza aşık olmuştur. Melek'i başkasına verirler. Buna çok üzülüro ~ğanın güzelliklerinde sevgilisini anlatır.

 

LAMBA

Aşık olan biner atına

Yanarsın sarhoş ay lamba

Galhıf didaban gatına

Güneşe yoldaş ay lamba

Acı olurşirin aşım

 

N e gavgaya düşüfbaşım

Kalem kalem artıfişim

Derdim oldu beş ay lamba

Üreğimde dağnan düğün

Artıf derdim böğün böğün

Men halımı kime deyim

Yanın galdı boş ay lamba

 

Avaznan makaran döner

Ürüşen eylesen yanar

RESUL söznen seni sınar İndi yandın hoş ıamba.

AşıkRESUL

 

Not: Aşık yalnızlık duygusunu lamba ile paylaşmıştır.

 

 

AŞıK SABRİ ŞİMŞEKOGLU

Ozanlar ilçesi olan Çıldır'ın Doğruyol nahiyesinde 1948'de do~ Şimşekoğlu, geçirdiği aşk yarası ve olaylar nedeni ile ozanlığa başlaITI.l5_ Sesinin güzelliği ve ozan havalarını yerine getiren en iyi ozanlar aras girmesi ile adını il çapında duyurdu.

Kars'ın güçlü saz şairleri arasına giren Şimşekoğlu, yurt çapınek yarışmalara katılmamıştır. Şiirin pek çok biçimini deneyen ve 1000'den fr. şiiri bulunan ozan, evli ve dört çocuk babasıdır. 1990 yılında Kars 'ta bir tr:: kazasında ölmüştür.

 

 

VATANLAZıM

Ben ki birTürkozanıyım

Bana Vatan lazım Vatan

Her derdini düzeniyim

Bana Vatan lazım Vatan

Canımdan kıymetli yurdum

Onun için göğüs gerdim

Toprağına şehit verdim

Bana Vatan lazım Vatan

Vatansız ne olur halim?

Onsuz ötmez ki telim "

Ya İstiklal ya Ölüm"

Bana Vatan lazım Vatan

Atalanmız şan vermiştir

Uğruna can vermiştir.

Al bayrağına kan vermiştir

, Bana Vatan lazım Vatan

Vatansız nidem serveti?

O lsa bile ne kıymeti

Birleşelim TürkMilleti

Bana Vatan lazım Vatan

Türk çocuğu kahramandır

Büy